Baza wiedzy

Mleko ekologiczne

  • Czym różni się mleko ekologiczne od konwencjonalnego?
  • Jakie są cechy ekologicznego chowu krów?

Naturalne, ekologiczne pasze, dostęp do pastwisk, odpowiednie warunki bytowe krów w systemie ekologicznym pozwalają na produkcję mleka wysokiej jakości, bogatego m.in. w kwasy omega-3, żelazo i naturalne przeciwutleniacze o działaniu prozdrowotnym.

Skład mleka bio

Mleko ekologiczne zawiera:

  • więcej korzystnych dla zdrowia kwasów tłuszczowych omega-3 (średnio o 50 proc.),
  • więcej niektórych mikroelementów, m.in. żelaza, niezbędnego do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu,
  • więcej związków o działaniu przeciwutleniającym, takich jak karotenoidy oraz witamina E, chroniących nasz organizm przed wolnymi rodnikami i rozwojem procesów nowotworowych,
  • więcej naturalnego izomeru sprzężonego kwasu linolowego (CLA) o udokumentowanym działaniu prozdrowotnym w porównaniu z mlekiem konwencjonalnym (średnio o 40 proc.).

Różnice te wynikają z zapewnienia zwierzętom dostępu do pastwisk oraz zastąpienia pasz przemysłowych, powszechnie stosowanych w chowie konwencjonalnym, naturalnymi paszami.

Korzyści dla zdrowia?

Naukowcy podkreślają, że spożywanie ekologicznego mleka i jego przetworów niesie wiele dodatkowych korzyści – pozwala na zwiększenie spożycia wielu ważnych dla zdrowia składników odżywczych bez podwyższania liczby dostarczanych do organizmu kalorii.

W badaniach naukowych stwierdzono również związek między spożyciem ekologicznego mleka a zmniejszonym ryzykiem wystąpienia alergii skórnych u niemowląt.

Prozdrowotne kwasy tłuszczowe:

  • stanowią główny budulec tkanki nerwowej i zapewniają prawidłowe funkcjonowanie mózgu,
  • są prekursorami hormonów sterujących wieloma procesami życiowymi,
  • chronią układ sercowo-naczyniowy,
  • wspomagają prawidłowe mechanizmy odpornościowe organizmu, zapobiegając m.in. rozwojowi alergii i procesów zapalnych,
  • chronią przed rozwojem chorób neurodegeneracyjnych, takich jak demencja, choroba Alzheimera czy choroba Parkinsona,
  • wpływają dobroczynnie na włosy i skórę.

Dieta mieszkańców Europy Zachodniej jest uznawana za zbyt ubogą w kwasy tłuszczowe omega-3. Dlatego wprowadzenie do diety ekologicznego mleka, bogatego w te kwasy tłuszczowe, może być istotnym krokiem w kierunku prawidłowego żywienia.

Ekologiczne przetwory mleczne

Przetwórstwo mleka ekologicznego ma na celu zachowanie jego wysokiej jakości biologicznej poprzez stosowanie wyłącznie naturalnych metod – mechanicznych, fizycznych i fermentacyjnych. Stosuje się także ograniczoną liczbę dozwolonych naturalnych substancji dodatkowych.

Najlepsze produkty nabiałowe cechuje prosty skład. W ekologicznym nabiale nie znajdziemy zatem sztucznych barwników, konserwantów, wzmacniaczy smaku i innych syntetycznych dodatków.

W przypadku surowca wysokiej jakości stosuje się mikrofiltrację w celu zahamowania rozwoju bakterii i przedłużenia trwałości mleka. W przetwórstwie ekologicznym wykorzystuje się przede wszystkim proces pasteryzacji oraz mikrofiltracji.

Wysoka jakość mleka jako surowca wyjściowego powoduje, że nabiał ekologiczny cechuje się wysoką wartością odżywczą i dobrym smakiem.

Ekologiczny chów bydła mlecznego

Ekologiczny chów bydła mlecznego oznacza przede wszystkim troskę o dobrostan zwierząt poprzez zapewnienie im odpowiednich warunków bytowych, w tym dostępu do pastwisk, umożliwienie naturalnych zachowań, a także zapewnienie wysokiej jakości ekologicznych pasz.

W chowie ekologicznym zakazane jest stosowanie pasz przemysłowych, zawierających syntetyczne dodatki, a także pasz na bazie roślin genetycznie modyfikowanych. Przy wyborze ras bydła rolnicy ekologiczni kierują się głównie cechami umożliwiającymi przystosowanie się zwierząt do lokalnych warunków.

Zdrowie krów w systemie ekologicznym

Dobór odpowiednich ras, zapewnienie krowom dobrych warunków życia oraz właściwego pożywienia to najlepszy sposób na zagwarantowanie im zdrowia. W ekologicznej produkcji mleczarskiej zabronione jest profilaktyczne podawanie zwierzętom leków weterynaryjnych, w tym antybiotyków. Zmniejsza to ryzyko pojawienia się opornych na antybiotyki szczepów bakterii, istotnego problemu współczesnej medycyny.

Rolnicy ekologiczni stosują często naturalne preparaty podnoszące odporność zwierząt oraz leki na bazie ekstraktów roślinnych.

Leczenie farmakologiczne stosuje się wyłącznie w sytuacji poważnego stanu chorobowego krowy i pod kontrolą weterynarza, przy czym okres karencji na mleko podczas leczenia krów antybiotykami jest dwukrotnie dłuższy niż w produkcji konwencjonalnej.

Mleko spożywcze 3,2%

Źródło: H. Kunachowicz i in. „Wartość odżywcza wybranych produktów
spożywczych i typowych potraw”, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, wyd. VI, 2017.

Kontrola i certyfikacja gospodarstw ekologicznych

Gospodarstwa ekologiczne poddawane są regularnie kontroli przez jednostki certyfikujące, a ich produkty są odpowiednio oznakowane, dzięki czemu konsumenci mogą mieć pewność co do pochodzenia i sposobu produkcji nabywanej żywności.

Opracowanie merytoryczne: dr hab. Dominika Średnicka-Tober,
dr Marcin Barański, SGGW, Instytut Nauk o Żywieniu Człowieka
.

Materiały do pobrania

Ulotka BIO mleko

Pobierz plik